Gisteren was het zover... naar de lezing van Zijne Heiligheid de Dalai Lama in Amsterdam. Samen met zo'n 10.000 andere toehoorders nam ik 's middags plaats voor het onderwerp "De kracht van compassie in turbulente tijden." Zijn eerste uitleg over het begrip compassie koppelt hij aan het gevoel wat wij als kind ontvangen van onze moeders. En daar zit ze, naast me, ons mam. Sjieke grijze dame, volledig gefocusd en niet af te leiden van wat er op het podium gebeurt. Ze heeft zich vooraf goed geïnformeerd door over ZH de Dalai Lama te lezen, tv te kijken en zonder van haar katholieke geloof te vallen vindt ze hem zeker zo indrukwekkend als de Paus. En dan heeft ze de Dalai Lama nog niet eens horen spreken. En nu, nu zit ze hier geconcentreerd te luisteren onder de headset van het vertaalsysteem.
Opnieuw realiseer ik me hoe bijzonder ons mam is. Met Pinksteren was ik bij een kunstexpositie/beurs van een nicht in Limburg. Mijn moeder was daar vorige maand op een groot feest geweest. Ik maakte kennis met allerlei interessante mensen en het was geweldig om te zien hoe hun ogen oplichten wanneer mijn nicht mij voorstelde als de dochter van Tante Mientje. Bijna iedereen kende Tante Mientje.
Bij de naam Tante Mientje zou je het beeld kunnen krijgen van een drukke dame met een theedoek om haar hoofd, een zwabber en sloffen. Alhoewel ons mam regelmatig in een stofjas en laarzen de herten verzorgt en de tuin onderhanden neemt vertoont ze zich in het openbaar vooral goedgekleed. Een sjieke dame in een mooie blazer en kuitlange rok met niet opzichtige glanzende sieraden en altijd een hoedje.
Ze stapt nog overal op af en is net als ik altijd op zoek naar nieuwe verhalen en ervaringen. Geweldig om mee te mogen makan hoe ze na de dood van mijn vader de draad weer opgepakt heeft na jarenlang voor hem gezorgd te hebben. Daarbij heeft ze haar oude interesses weer opgepakt. Ze bezoekt exposities, gaat mee met culturele uitstapjes, ontmoet altijd nieuwe mensen en heeft een gezonde dosis leeshonger. Wat haar zo bijzonder maakt is de manier waarop ze omgaat met mensen van allerlei pluimage. En ik weet niet of ze het zich realiseert maar zij heeft een groot gedeelte van de wijze lessen van ZH de Dalai Lama behoorlijk onder de knie. Voor haar is het vanzelfsprekend open te staan voor nieuwe ideeën, nog van alles te willen leren op haar 76e en te luisteren naar wat anderen te vertellen hebben. Dat getuigt van een grote levenskracht. Natuurlijk heeft mijn moeder opvattingen over goed en fout, maar die uit ze met, inderdaad, compassie. En natuurlijk is mijn moeder wel eens teleurgesteld of gekwetst door mensen, maar definitief met iemand breken heeft ze nog nooit gedaan. Integendeel... ze kan over de daad heenkijken en zal altijd opnieuw de verbinding zoeken. Niet door ingewikkeld urenlangdurend gebakkelei maar door een kaartje of een bloemetje en er gewoon weer zijn als het nodig is.
En dit doet ze overal en altijd. In haar eigen familie maar ook in de families waar zij als zus of schoonzus deel van uitmaakt. Ondanks onderlinge strubbelingen of verbroken contacten staat mijn moeder met iedereen op goede voet en weet daartussen door te laveren en her en der banden weer te herstellen. Neven, nichten kennissen en vrienden die iemand verloren hebben of klem zitten met een of ander, vinden in mijn moeder een warm mens die hun verdriet aanhoort en een arm om ze heen slaat. Ze is ook de adviseur bij allerlei probleempjes en problemen waar de kleinkinderen mee te maken hebben maar is en blijft hun oma zoals oma's horen te zijn. Gezellig, altijd in voor grapjes en spelletjes en af en toe een logeerpartijtje. En op de bruiloft van mijn oudste nichtje staat ze regelmatig op de dansvloer, doet ze mee aan sketch en steelt de show. Kortom, ze is de madre de familias.
Ik ben dankbaar dat ik met ons mam gegaan ben. Ze kan zich vinden in de woorden die ZH de Dalai Lama spreekt en typerend voor haar is dat ze het prettig vond dat hij bij zijn vertrek de zaal "zegende". Het geeft haar weer een nieuw kijkje in waar ik zoal mee bezig ben en wat mij beweegt.
In de trein zijn we allebei redelijk stil. Terwijl we in onze informatieboekjes nog eens e.e.a. nabladeren, elkaar af en toe wijzen op voorbijflitsende uitzichten langs het spoor, laten we alles eens bezinken. Eerlijkheidshalve moet ik toegeven dat ik altijd een hekel gehad heb aan verslaafden die om geld schooien. Op de parkeerplaats staat een inventieve junk. Hij wil graag ons parkeerkaartje als daar nog tijd op staat. In eerste instantie heb ik de neiging om hem af te wimpelen maar dan treedt het toverwoord in werking Compassie, Compassie. En onder het instappen bedenk ik dat het eigenlijk een hele slim manier is om aan geld te komen. Behalve dat het me aanstaat dat een verslaafde geld probeert te verdienen op legale wijze en de parkeerkosten voor de automoblisten daarmee drukt, was de jongen ook nog eens uiterst beleefd... en dus ga ik over tot een daad van compassie en ik geef hem het kaartje wat tot de volgende dag 10.00 uur geldig is,
Als we even later gezellig zitten te eten met een wijntje erbij spraakwatervallen we er op los over vriendschappen, hoe mensen in het leven staan, dat mijn eigen onderneminkje (inmiddels mede dankzij de medewerking van het UWV) in rap tempo dichterbij komt. We genieten allebei en bijna zou ik vergeten dat ik nog iets voor ons mam gemaakt had. Een hartje in de vorm van steen heb ik beschilderd en in het midden een nepdiamantje vastgezet. Mijn beloning is een onvergetelijke glimlach en een zoen.
Indrukwekkend, zowel mijn moeder als ZH de Dalai Lama. Twee mensen van totaal verschillend kaliber maar beiden bescheiden en krachtig in hun eenvoudige manier van leven. De inhoud van de lezing was boeiend en overtuigend. Het meest bijzondere moment was voor mij de gezamenlijke meditatie waarbij 10.000 mensen drie minuten in stilte doorbrachten. De ingehouden kuchjes die sporadisch te horen waren versterkten de grootsheid ervan. 10.000 mensen hebben zich voorgenomen om meer compassie te tonen. Ik heb minstens drie goede leermeesters. Boeddha, ZH De Dalai Lama en Tante Mientje.
